EMDR, Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme olarak Türkçeye çevrilen, zorlayıcı yaşantıların yol açtığı psikolojik sıkıntıları ele alan yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır. İngilizce adı Eye Movement Desensitization and Reprocessing sözcüklerinden oluşur.
Bazı yaşantılar sona ermiş olsa da onlara ilişkin anılar, duygular ve bedensel tepkiler günlük yaşamda yeniden tetiklenebilir. EMDR, bu anılar üzerinde çalışarak yarattıkları sıkıntının azalmasını ve kişinin yaşadıklarına ilişkin daha uyumlu bir bakış geliştirmesini amaçlar. Özellikle travma sonrası stres bozukluğunun tedavisinde etkinliği araştırmalarla desteklenmiştir.
Önce kişinin öyküsü, ihtiyaçları ve terapiye hazır oluşu değerlendirilir; birlikte bir tedavi planı oluşturulur. Hazırlık aşamasında zorlayıcı duygularla baş etmeye yardımcı beceriler üzerinde çalışılır.
Anı işleme aşamasında kişi, belirlenen anıya ve onunla ilişkili düşünce, duygu ve beden duyumlarına odaklanırken terapistin yönlendirdiği sağ-sol göz hareketlerini ya da dönüşümlü ses gibi iki yönlü uyaranları takip eder. Süreç, kısa çalışma aralıkları ve terapistle yapılan değerlendirmelerle ilerler.
EMDR; öykü alma ve tedavi planlama, hazırlık, değerlendirme, duyarsızlaştırma, olumlu inancın yerleştirilmesi, beden taraması, kapanış ve yeniden değerlendirme aşamalarından oluşur. Bu aşamalar kişinin ihtiyaçlarına göre düzenlenir; sekiz aşama, sekiz seans anlamına gelmez.
Terapi sırasında zorlayıcı duygular ortaya çıkabilir. Uygun tedavi seçimi ve sürecin hızı, kişinin durumuna göre uzmanla birlikte değerlendirilir. Anının bütün ayrıntılarını sözlü olarak anlatmak çoğu durumda gerekli değildir. Tedavinin süresi ve elde edilen sonuçlar kişiden kişiye değişebilir.
EMDR, ilgili mesleki yetkinliğe ve EMDR eğitimine sahip ruh sağlığı uzmanları tarafından uygulanmalıdır. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel değerlendirme ve tedavinin yerini almaz.
Kaynaklar: VA National Center for PTSD – EMDR; EMDRIA – EMDR terapisinin sekiz aşaması.