Ölçekler ve Formlar

TERAPİSTLER İÇİN KLİNİK KAYNAKLAR

Türkçe ölçekler ve uygulama formları

Travma, dissosiyasyon, depresyon ve anksiyete değerlendirmesi için Türkçe psikometrik çalışmaları bulunan araçlar; terapi planlama ve izlem için klinik formlar.

Kullanım: Ölçekler tek başına tanı koymaz veya EMDR’ye uygunluk kararı vermez. Yaşa, başvuru nedenine ve çalışılmış örnekleme uygun formu seçin; değerlendirmeyi klinik görüşme ile tamamlayın.

Kaynak kontrolü: 26 Eylül 2026. Bağlantılar kaynak kuruluşun yayımladığı forma veya bilimsel çalışmaya açılır. Farklı Türkçe çevirileri ve kısa/uzun sürümleri birbirinin yerine kullanmayın.

Travma ve travma sonrası belirtiler

Yetişkin · 20 madde

PCL-5 | TSSB Kontrol Listesi

DSM-5 travma sonrası stres belirtilerinin taranması ve tedavi boyunca izlenmesi için özbildirim aracı. Standart değerlendirme dönemi son bir aydır.

Puanlama: Maddeler 0–4; toplam 0–80. Boysan ve arkadaşlarının Türkçe örnekleminde ≥47 kesme puanı önerilmiştir; bu değer her örnekleme genellenemez ve tanı anlamına gelmez.

Türkçe çalışma: Boysan ve ark. (2017), Psychiatry and Clinical Psychopharmacology, 27(3), 300–310. DOI: 10.1080/24750573.2017.1342769.

Türkçe form (Word)Türkçe geçerlik ve güvenirlikPuanlama rehberi
Yetişkin · 22 madde

IES-R | Olayların Etkisi Ölçeği

Belirli bir olayla ilişkili yeniden yaşantılama, kaçınma ve aşırı uyarılma belirtilerini son yedi gün üzerinden değerlendirir.

Puanlama: Maddeler 0–4; toplam 0–88. Aynı olay ve aynı zaman aralığı üzerinden izlem yapın. DSM-5 tanı ölçütlerinin tamamını kapsayan bir tanı aracı değildir.

Türkçe çalışma: Çorapçıoğlu, Yargıç, Geyran ve Kocabaşoğlu (2006), Yeni Symposium, 44(1), 14–22.

Türkçe form (Word)Türkçe geçerlik ve güvenirlik
Çocuk / ergen · 13 madde

CRIES-13 | Çocuk Olayın Etkisi Ölçeği

Travmatik olay sonrasında çocuk ve ergenlerin son yedi gündeki belirtilerini taramak için özbildirim formu. Çocuğun okuma ve anlama düzeyi klinisyen tarafından değerlendirilmelidir.

Puanlama: Yanıtlar 0, 1, 3, 5; toplam 0–65. CRIES-8 ile madde sayısı ve toplam puanları farklıdır; kesme puanlarını birbirine taşımayın.

Türkçe çalışma: Çeri ve ark. (2021), Neuropsychiatric Investigation, 59(1), 21–26. DOI: 10.5455/NYS.20201101115427.

Türkçe form (PDF)Türkçe geçerlik ve güvenirlikKaynak ve yönerge

Dissosiyasyon

Yetişkin · 28 madde

DES | Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği

Dissosiyatif yaşantıların sıklığını değerlendiren özbildirim ölçeği; bellek boşlukları, kendilik/çevre algısındaki değişimler ve dalma yaşantıları için klinik değerlendirmeye yardımcı olur.

Puanlama: 28 maddenin 0–100 yanıtlarının ortalaması alınır. Yüksek puan ayrıntılı dissosiyasyon değerlendirmesini gerektirebilir; tek başına dissosiyatif bozukluk tanısı veya EMDR için dışlama ölçütü değildir.

Türkçe çalışma: Yargıç, Tutkun ve Şar (1995), Dissociation, 8(1), 10–13. Türkçe uyarlama: Şar, Yargıç ve Tutkun.

Türkçe form (PDF)Türkçe geçerlik ve güvenirlik

Form kaynak kuruluşta açılır; yeniden yayımlama ve kullanım için hak sahibinin koşulları geçerlidir. Çocuklara yetişkin DES formu ve eşikleri uygulanmamalıdır.

Depresyon ve anksiyete

Yetişkin · 9 madde

PHQ-9 | Hasta Sağlık Anketi

Son iki haftadaki depresif belirtileri taramak ve izlemek için kısa özbildirim aracı.

Puanlama: Maddeler 0–3; toplam 0–27. Ek işlevsellik sorusu belirti toplamına katılmaz. Kendine zarar/ölüm düşüncesi maddesine verilen olumlu yanıt, toplam puandan bağımsız doğrudan risk değerlendirmesi gerektirir.

Türkçe kanıt: Yazıcı Güleç ve ark. (2012), PHQ-SADS psikometrik çalışması, Comprehensive Psychiatry, 53, 623–629; Sarı ve ark. (2016), PHQ-9 Türkçe güvenirlik çalışması. İkinci çalışma tek başına kapsamlı geçerlik kanıtı olarak sunulmamıştır.

Türkçe form · TPDTürkçe psikometrik çalışmaÖzgün araç kaynağı
Yetişkin · 7 madde

GAD-7 / YAB-7 | Yaygın Anksiyete

Son iki haftadaki yaygın anksiyete belirtilerinin taranması ve izlenmesi için özbildirim aracı.

Puanlama: Maddeler 0–3; toplam 0–21. Konkan ve arkadaşlarının Türkçe klinik örnekleminde kesme puanı 8 bulunmuştur. Bir tarama sonucu klinik tanının yerine geçmez.

Türkçe çalışma: Konkan, Şenormancı, Güçlü, Aydın ve Sungur (2013), Nöropsikiyatri Arşivi, 50, 53–58. DOI: 10.4274/npa.y6308.

Türkçe form · TPDTürkçe çalışma ve form (PDF)
Yetişkin · 42 madde

DASS-42 | Depresyon, Anksiyete, Stres

Son bir haftadaki üç belirti alanını ayrı alt ölçeklerle değerlendirir. Burada bağlantı verilen sürüm, Uncu–Bayram–Bilgel Türkçe çevirisinin 42 maddelik formudur.

Puanlama: Her alt ölçekte 14 madde; her biri 0–3, alt ölçek toplamı 0–42. DASS-21’in puan çarpanı bu forma uygulanmaz.

Türkçe çalışma: Bilgel ve Bayram (2010), Nöropsikiyatri Arşivi, 47, 118–126. Çalışma klinik olmayan üniversite öğrencisi örneklemindedir; bulgular her klinik gruba doğrudan genellenmemelidir.

Türkçe form ve çalışma · UNSW
8–18 yaş · 47 madde

RCADS | Çocuk Anksiyete ve Depresyon

Çocuk/ergen özbildirim ve ebeveyn formlarıyla anksiyete ve depresif belirtileri değerlendirir. Her iki bilgi kaynağı ayrı ele alınmalıdır.

Puanlama: Alt ölçekler ve toplamlar resmi kılavuzla hesaplanır; ham puanlar doğrudan T puanı değildir. Kullanılan normların yaş, dil ve örneklem uygunluğunu kontrol edin.

Türkçe çalışmalar: Görmez ve ark. (2017), çocuk formu: Psychiatry and Clinical Psychopharmacology, 27, 84–92; ebeveyn formu: Child Psychiatry & Human Development, 48, 922–933.

Türkçe çocuk ve ebeveyn PDF’leri · UCLAÇocuk formu çalışmasıEbeveyn formu çalışmasıKullanım koşulları

UCLA indirme sayfasında “Turkish” satırını seçin. RCADS’nin başka bir açık web sitesinde yeniden yayımlanması yasaktır; bu nedenle resmi kaynağa yönlendirilir. Kurumsal kullanım ve araştırma için yazılı izin gerekir.

Terapiye uygunluk ve hazır oluş

Klinisyen değerlendirmesi · Ön çalışma

BİLTER-U | Kısa Süreli Bilişsel Terapiye Uygunluk

Bilişsel terapi odaklı değerlendirme görüşmesinin, yapılandırılmış boyutlar üzerinden kodlanmasına dayanır. Danışanın kendi başına dolduracağı bir tarama formu değildir.

Kanıtın kapsamı: Soygüt ve Dürü’nün (2008) ön çalışmasında dokuz görüşme kaydı dokuz değerlendirici tarafından puanlanmış; değerlendiriciler arası ICC .91 bulunmuştur. Küçük bir ön çalışmadır; diğer yaygın tarama araçlarıyla aynı düzeyde yaygınlık veya kanıt iddiası taşımaz.

Sınır: Bilişsel terapiye yöneliktir. EMDR’ye uygunluğu, travmatik anı işlemlemeye hazır oluşu veya tedavi başarısını tek başına belirlemez. Klinik uygulama için tam kodlama yönergesi ve kullanım izni uyarlayıcılardan edinilmelidir.

Soygüt G, Dürü Ç. (2008). Türk Psikoloji Yazıları, 11(21), 54–62.

Türkçe ön çalışmaUyarlayıcı laboratuvarı ve araç bilgisi

EMDR’ye özgü, Türkçe geçerlik ve güvenirliği doğrulanmış bir “uygun/uygun değil” ölçeği bu kaynak taramasında saptanmadı. Aşağıdaki hazır oluş formu psikometrik ölçek değildir; klinik görüşmeyi düzenlemek için hazırlanmış özgün bir çalışma formudur. Kesme puanı ve otomatik uygunluk kararı yoktur.

Klinik görüşme ve izlem formları

Aşağıdaki üç boş form terapistin kendi klinik kaydında kullanması içindir. Bu formlar üzerinden çevrim içi danışan yanıtı veya sağlık verisi toplanmaz. Formları yazdırarak kullanabilirsiniz.

Bunlar Türkçe geçerlik-güvenirlik çalışması yapılmış ölçekler değildir; puanlı test olarak kullanılmamalıdır. EMDR uygulaması ilgili eğitim ve klinik yetkinlik gerektirir.

Ek Türkçe form kaynakları: Başvuru ve ilk değerlendirme (PDF) · TSSB düşünce kayıt formu (PDF) · BDT seans notları (PDF). Kaynak: Bilişsel Davranışçı Psikoterapiler Derneği. Kaynak sitede yer almak, yeniden yayımlama veya sınırsız kullanım izni anlamına gelmez.

EMDR-TERAPİ DERNEĞİ · KLİNİK ÇALIŞMA FORMU 1

EMDR öncesi klinik değerlendirme ve hazır oluş

Özgün görüşme yardımcısıdır. Geçerlik-güvenirlik çalışması ve kesme puanı yoktur. Her başlık için bulguyu, gereken desteği ve izlem planını yazın.

Danışan kodu: __________________ Tarih: __________ Terapist: __________________

1. Ortak hedef ve bilgilendirme
Başvuru nedeni, beklenti, danışanın tercihi, sürecin anlaşılması ve bilgilendirilmiş onam.
2. Güncel güvenlik ve acil ihtiyaçlar
Devam eden tehdit/şiddet, kendine veya başkasına zarar riski, akut psikiyatrik/tıbbi durum, madde etkisi; koruma ve değerlendirme gereksinimi.
3. Dissosiyasyon ve düzenleme kapasitesi
Bellek boşlukları, kopma, yönelim ve çift dikkat; tetiklenme sırasında şimdiye dönebilme. Ölçek/görüşme bulguları ve ileri değerlendirme gereksinimi.
4. Hazırlık ve seanslar arası destek
Dur işareti, işe yarayan düzenleme yöntemleri, destek kişileri, mahremiyet, seanslar arası baş etme ve kriz planı.
5. Gelişimsel ve bağlamsal ihtiyaçlar
Çocuk/ergende gelişim düzeyi, bakımveren katılımı, çocuğun olurunun alınması ve güvenlik; erişilebilirlik ve çevrim içi görüşme koşulları.
6. Birlikte belirlenen klinik plan ve gerekçesi
Hazırlığı sürdürme / ek değerlendirme-konsültasyon / uyarlanmış işlemleme planı / başka müdahale. Risk ve dissosiyasyon için tek puana dayalı karar vermeyin.

Sonraki değerlendirme tarihi: ______________ Terapist imzası: __________________

EMDR-TERAPİ DERNEĞİ · KLİNİK ÇALIŞMA FORMU 2

Hedef planlama ve seans kaydı

EMDR eğitimi almış klinisyenler için kayıt yardımcısıdır; standart protokolün veya klinik değerlendirmenin yerine geçmez. Psikometrik ölçek değildir.

Danışan kodu: __________________ Tarih: __________ Seans no: ______________

Güncel şikâyet, işlevsellik ve ortak hedef
Geçmiş deneyimler – güncel tetikleyiciler – gelecekteki ihtiyaçlar
Danışanın kendiliğinden aktardığı içerikle çalışın; anı üretmeye yönelik telkin kullanmayın.
Çalışılacak hedef ve danışanın ifadesi
Hedef görüntü/durum: __________________________ Negatif biliş: __________________
Pozitif biliş: ________________________________ Duygu/beden: __________________
Başlangıç değerlendirmesi
SUD (0–10): ______ VOC (1–7): ______ Hazır oluş / gerekli uyarlamalar:
Seans içi süreç ve klinik gözlemler
Kullanılan müdahaleler, dur işareti, düzenleme desteği, kopma/yönelim değişiklikleri ve alınan önlemler.
Kapanış ve seanslar arası plan
İşlemlemenin durumu, kapanış SUD/VOC uygunsa, yönelim ve düzenleme, danışanın geri bildirimi, izlem/destek planı.

Sonraki seansın değerlendirme odağı: __________________________________________

SUD/VOC seans içi öznel değerlendirmelerdir; burada listelenen standardize belirti ölçekleriyle eşdeğer değildir. Formdaki boşluklar klinik kaydın kapsamını sınırlamaz.

EMDR-TERAPİ DERNEĞİ · KLİNİK ÇALIŞMA FORMU 3

Belirti ve işlevsellik izlem kaydı

Özgün kayıt formudur; bağımsız bir psikometrik ölçek değildir. Başlangıç, ara değerlendirme ve son değerlendirmede aynı ölçek sürümünü ve yönergesini kullanın.

Danışan kodu: __________________ Terapist: __________________

Ölçek adı / Türkçe sürümü / bilgi kaynağı
Başlangıç
Tarih: __________ Değerlendirme dönemi: __________ Toplam/alt ölçek: __________
Günlük yaşamda hedeflenen değişim ve başlangıç durumu:
Ara değerlendirme
Tarih: __________ Değerlendirme dönemi: __________ Toplam/alt ölçek: __________
Belirtiler, işlevsellik, danışanın değerlendirmesi; yeni olaylar/ilaç değişiklikleri:
Son değerlendirme / takip
Tarih: __________ Değerlendirme dönemi: __________ Toplam/alt ölçek: __________
Hedeflere ilerleme, süren güçlükler, bakımveren gözlemleri uygunsa:
Eksik yanıtlar ve yorum sınırları
Eksik maddeleri sıfır saymayın. Kaynak yönergesinde yöntem yoksa toplamı hesaplamayın. Ölçek değişimini tek başına iyileşme veya başarısızlık olarak yorumlamayın.
Klinik karar ve sonraki plan

Sonraki takip tarihi: ______________ Terapist imzası: __________________

Kaynak ve kullanım notu: Ölçeklerin yazar ve uyarlayıcı bilgilerini koruyun; madde metnini, yanıt seçeneklerini veya değerlendirme dönemini değiştirerek aynı geçerlik iddiasını sürdürmeyin. Harici dosyalar ilgili kuruluşların sorumluluğundadır. Özgün klinik formlar bu sayfa için hazırlanmıştır; herhangi bir uluslararası kurumun onaylı değerlendirme aracı olarak sunulmaz. Hazır oluş çerçevesi için EMDRIA temel eğitim ve hazırlık aşaması bilgileri.